يکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۲۳:۲۱
اطلاعات روز

تقابل نرم دولت علیه شأن مجلس/بودجه بدون وجود برنامه!

Share/Save/Bookmark
اینک برای نخستین سال پس از جنگ، بودجه بدون وجود برنامه مصوب در برابر مجلس است. پیش از این نیز در مقاطعی سابقه داشت که تحویل لایحه برنامه با تأخیر از سوی دولت مواجه گردیده بود؛ اما با تمدید برنامه برای یکسال، سعی به عدم خروج بودجه از کلان نقشه توسعه کشور شده بود. اینک اما برای اولین بار پس از اتمام یک سال اضافه تمدید شده برنامه قبلی و پیش از تصویب برنامه جدید، بودجه نوشته شده است
کد مطلب: 32056
 
به گزارش اطلاعات روز# محمدمهدی اسلامی: آیین نامه داخلی مجلس ، اگرچه نام آیین نامه دارد و ممکن است تلقی جایگاهی پایین دستی از آن شود؛ اما یکی از قوانین مهم کشور است که تأثیر بسزایی در نظم دهی به اداره کشور دارد و به نوعی جایگاهی بالادستی نسبت به قوانین معمول دارد که التزام به آن، سبب تنش زدایی از مسیر اداره کشور است. مطابق ماده 186 این قانون، دولت موظف است لایحه بودجه سالانه کل کشور را حداکثر تا پانزدهم آذر ماه هر سال به مجلس تسلیم نماید.

 دولت یازدهم در سال آخر خود تلاش نمود تا بی انضباطی سال قبل را جبران کرده و در مسیر قانون حرکت نماید و از این رو 14 آذرماه، لایحه بودجه 96 کل کشور تقدیم مجلس شد. اگرچه به ظاهر این انضباط شایسته تقدیر است، اما با دقت بیشتر این تقدیر را باید مشروط به نادیده گرفتن ضرورت رعایت ترتیب قوانین دانست. 

از سال 1368 که برنامه نخست توسعه آغاز شد، «بودجه های سالیانه» بخشی از برنامه_پنج‌ساله_توسعه تعریف گردید که ضرورت داشت هزینه کرد مالی دولت مبتنی بر اولویت ها و نقشه راه ترسیم شده در آن – به عنوان قانون بالادستی- تدوین گردد. اینک برای نخستین سال پس از جنگ، بودجه بدون وجود برنامه مصوب در برابر مجلس است. پیش از این نیز در مقاطعی سابقه داشت که تحویل لایحه برنامه با تأخیر از سوی دولت مواجه گردیده بود؛ اما با تمدید برنامه برای یکسال، سعی به عدم خروج بودجه از کلان نقشه توسعه کشور شده بود. اینک اما برای اولین بار پس از اتمام یک سال اضافه تمدید شده برنامه قبلی و پیش از تصویب برنامه جدید، بودجه نوشته شده است.

شاید ریشه این مشکل باور دکتر روحانی است که برنامه را مطابق اصل 126 قانون اساسی از اختیارات رییس جمهور می داند؛ بدون نیازمند به نظر مجلس، مجمع تشخیص مصلحت نظام و ... از این رو نیازی به وجود برنامه مصوب در مجلس برای تنظیم بودجه ندیده است. این رویکرد اولین بار پس از آنکه دولت از ارائه برنامه ششم خودداری کرد و و لایحه احکام برنامه توسعه را ارائه داد، به صورت تلویحی شنیده شد. پاسخ به این سؤال که آیا تفسیر رئیس جمهور از قانون اساسی که خلاف فهم و برداشت موجود در تمام سالهای پس از انقلاب (از جمله سالهای نایب رئیسی خود در مجلس) ‌بوده است، صحیح است یا خیر، راهکار قانونی مشخص دارد.  هرچند با توجه به قرینه قرار گرفتن «بودجه» در کنار «برنامه» در اصل 126 و همچنین تصریح قانون اساسی بر ضرورت تصویب بودجه در مجلس طبق اصل 52، تفسیر مورد نظر ریاست جمهوری خدشه پذیر می نماید اما اگر به واقع اصرار هست، اصل 98 قانون_اساسی راهکار روشن تفسیر این قانون را روشن کرده است و باید از مسیر حقوقی آن پیش رفت. 

 این امر از آنجا اهمیت بیشتری می یابد که دکتر روحانی خود واقف به اهمیت برنامه پنج‌ساله توسعه می باشد و در جمع اعضای جامعه وعاظ تهران در اسفند ماه 1391 تصریح کرده بود که معیار ارزیابی عملکرد دولت‌ها، برنامه‌های توسعه پنج‌ساله و چشم‌انداز20 ساله است. اما عملکرد او به نحوی بود که دو بودجه از چهار بودجه تنظیم شده در دولت وی، بر بستر برنامه متناسب خود قرار نگرفت تا با همان محک دولتش سنجیده شود.

 اما ایجاد فضای تعلیق برنامه و تسلیم لایحه بودجه - پس از اتلاف وقت در مسیر ابهام مذکور- تنها نقد موجود نیست. برنامه ارائه شده از سوی دولت تحت عنوان " لایحه برنامه ششم توسعه" که با تأخیری یکساله مرداد سال جاری ارائه شد نیز خود حاوی نقض مکرر اصول قانون اساسی بود. به عنوان نمونه تحت بند یک از ماده 15 آن، شرط سهم  بیش از 51 درصد برای شرکت های معتبر بین المللی که قصد اداره بنادر را دارند، اعلام شده است که ناقض اصل 152 قانون اساسی در نفی‏ هر گونه #سلطه‏ پذیری و حفظ استقلال‏ همه‏ جانبه در روابط صلح‏ آمیز متقابل است‏. نقدهای مکرر مشابه در نقض اصول قانون اساسی و نیز عدم تطبیق با سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه - که از سوی رهبر معظم انقلاب پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام در تیرماه 1394 ابلاغ شده بود- سبب اختلال جدی در مسیر تصویب و ضرورت تغییر شیوه ورود مجلس شد که موجب این ظن گردید که برنامه ارائه شده اساسا با هدف تصویب در زمان بندی معمول ارائه نشده بود. بدتر آنکه شکل ارائه این لایحه نیز ناقض ماده 136آیین نامه داخلی مجلس بود و بدون امضای رئیس جمهور تسلیم گردید و اگر مجلس قصد همکاری نداشت، خود یک فصل تازه تنش میان دو قوه می گردید.

درباره هشدار فوق آنچه موجب حساسیت مضاعف می گردد، این است که عدم تقید به نقش مجلس در تراز به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی، منحصر به موضوع برنامه ششم نیست. این روحیه را در روند تصویب #برجام و  امضای عهدنامه‏ ها، مقاوله‏ نامه‏ ها، قراردادها و مؤافقت‏ نامه‏ های‏ بین‏ المللی هم شاهد بوده ایم و این نگرانی را ایجاد می کند که برغم شعارهای انتخابات 92 و وجود فراکسیونی از نمایندگان همسو با دولت، در آینده شاهد تنش های شدیدتری از آنچه میان دولت دهم و مجلس وقت رخ داد، باشیم.

 
کلمات کليدی: تقابل/ نرم/ دولت/ مجلس/بودجه /برنامه/اطلاعات روز
 


فیلم/ کنایه عادل فردوسی پور به افزایش عوارض خروج از کشور  

در نود درجه (۹۶/۰۹/۲۰) کنایه عادل فردوسی پور به افزایش عوارض خروج از کشور و قسمت‌های جذاب وقایع فوتبالی به صورت طنز ...

فیلم/ سوت بلبلی محسنی‌اژه‌ای در جمع دانشجویان  

حجت الاسلام محسنی اژه‌ای معاون اول قوه قضائیه در جمع دانشجویان دانشگاه شریف خاطره ای از سوت زدن خود تعریف کرد.

 
تصاویر/ لوکس‌ترین بوئینگ شخصی دنیا
نگاهی به درون تنها هواپیمای بویینگ 787 شخصی در جهان که متعلق به یک ثروتمند هنگ‌کنگی است.
تصاویر/ تشکر مردم غزه از کره شمالی
تعدادی از جوانان ساکن نوار غزه با برگزاری تجمعی بر حمایت از قدس تأکید کردند، در این تجمع عکس‌های رئیس‌جمهور آمریکا ...
تصاویر/ دیدار وزیر خارجه انگلیس با صالحی
بوریس جانسون وزیر امور خارجه انگلستان با علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی یکشنبه نوزدهم آذر ماه دیدار و ...
تصاویر/ دیدار وزرای خارجه انگلیس و ایران
بوریس جانسون وزیر خارجه انگلیس شنبه ۱۸ آذر با همتای خود محمدجواد ظریف در محل وزارت امور خارجه ایران دیدار وگفتگو ...
تصاویر/ ثلاث باباجانی ده روز پس از زلزله
تصاویری از روستای زلزله زده ثلاث باباجانی که بارش باران بر مشکلات آن‌ها افزود.
دهان مردم را نبستند،خرد کرده اند/هر کس غیر از آقا وحید حرف مردم را میزد لهش می کردند!
باید از او پرسید سردار وحید در کرمانشاه چه میزان ی تدبیری و بی کفایتی از دولتمردان دیده است که حاضر می شود خود ...
صوت/ آخرین وصیت شهید حججی به همسرش  
آخرین وصیت‌های شهید مدافع حرم محسن حججی در سوریه به همسرش و علی کوچولو پسر نازنینش را می‌شنوید.
صوت/ بیانات رهبر انقلاب درباره انتخابات 96  
بیانات امروز رهبر معظم انقلاب درباره انتخابات 96 منتشر شد.
صوت/ مداحی محمود کریمی محرم 95  
فایلهای صوتی شب اول محرم الحرام سال1438 هیئت رایة العباس چیذر بانوای حاج محمو د کریمی اماده دریافت است.
تیم ملی والیبال نشسته ایران قهرمان پارالمپیک شد
تیم ملی والیبال نشسته ایران با پیروزی مقابل بوسنی قهرمان رقابت های پارالمپیک ریو شد.